Historia squasha

W ciągu ostatniego tysiąca lat człowiek wymyślił wiele gier polegających na odbijaniu piłki pięścią (jak to jest w przypadku popularnych w Wielkiej Brytanii „Piątkach”, czy „Garściach”) kijem, lub rakietką. Już w latach pięćdziesiątych dwunastego wieku Francuzi uprzyjemniali sobie życie grą zwaną „Le Paume”, czyli „grą dłonią”, która z czasem przekształciła się w uwielbianą przez arystokrację „Jeu de Paume”. W wieku szesnastym do odbijania piłki zaczęto używać rakiet i w ten sposób narodził się tzw tenis prawdziwy, zwany też (jako że w tamtych czasach tylko królów i ich najbogatszych poddanych stać było na budowę kortów) tenisem królewskim. Squash, prawnuk tej szacownej dyscypliny, narodził się dopiero 300 lat później, czyli na początku XIX wieku, w bardzo odmiennych okolicznościach. A wszystko zaczęło się od potrzeby ruchu więźniów osadzonych za niespłacenie długów w słynnym londyńskim więzieniu „The Fleet”. Rzeczeni „kryminaliści”, nie mogąc zagrać w normalnego tenisa, wpadli na pomysł, żeby piłki odbijać od ścian. Z więzienia, dziwnym trafem, gra przeniosła się do ... elitarnych szkół dla chłopców. Około 1830 roku uczniowie jednej z takich placówek odkryli, że o wiele ciekawiej i trudniej gra się z użyciem przekłutej piłeczki, która przy zderzeniu ze ścianą lekko się rozgniata (ang. „Sqash” oznacza właśnie „rozgniatać, miażdżyć”) i nie odbija jak to mają w zwyczaju piłki do tenisa. Nowy wariant szybko się przyjął i już 1864 w szkołach pojawiły się pierwsze korty a Squash został oficjalnie uznany za odrębną dyscyplinę sportową.

Pierwsza wzmianka o nowej grze zwanej squashem ukazała się w roku 1890 w książce „The Badminton Library of Sports and Pastimes” autorstwa księcia Beaufort. Zaledwie jedenaście lat później opublikowano pierwszą książkę wyłącznie o squashu – jej autorem był Eustace Miles, międzynarodowy champion tenisa. Niestety na ujednolicenie zasad gry i ich oficjalne uznanie trzeba było poczekać aż do zakończenia pierwszej wojny światowej. Ustalono wówczas, za wzór biorąc obiekt wybudowany na samym początku XX wieku w ekskluzywnym Bath club w Londynie, że rozmiary kortu powinny wynosić 32 na 21 stóp ( 9.75 na 6.4 metra). Sety grano zawsze do piętnastu punktów - dopiero wiele lat później zaczęto obniżać tę liczbę do dziewięciu, aby skrócić czas trwania meczu. Pierwsze zawodowe mistrzostwa w squasha rozegrano w 1920 roku, oczywiście w Wielkiej Brytanii. Do początku lat sześćdziesiątych mistrzyniami squasha zostawały wyłącznie Brytyjki – w tym Janet Morgan (później Shardlow), która zdobyła tytuł dziesięciokrotnie w latach 1950 – 1958. Potem nadszedł czas Australijki, niepokonanej Heather McKay (mistrzyni od 1966 do 1977 roku) i Nowozelandki Susan Devoy, dominującej podia od 1984 do 1992 roku. Jeżeli chodzi o mężczyzn warto wspomnieć o Jonah’u Barringtonie (Irlandia) i Geoffie Huncie (Australia) – to między innymi dzięki ich spektakularnym zwycięstwom, squash stał się popularny do tego stopnia, ze w roku 1994 na całym świecie było już ponad 46 000 kortów, na których siódme poty wyciskało z siebie około 15 milionów graczy.

W Kanadzie w squasha grano już w połowie XIX wieku. W roku 1882 James P Conover, dyrektor szkoły św. Pawła w Concord, New Hampshire USA po raz pierwszy miał przyjemność oglądać mecz squasha podczas swojej wizyty w Montrealu. Uznał, że to co widział jest idealnym sportem dla jego podopiecznych i po powrocie do ojczyzny energicznie zabrał się do popularyzacji squasha wśród amerykańskiej młodzieży. Najwyraźniej spisał się na medal skoro już w 1907 roku założono The United States Squash Racquets Association . W tym samym czasie odbyły się pierwsze amerykańskie mistrzostwa, które wygrał John A Miskey z Filadelfii (tytuł zdobywał jeszcze dwukrotnie – w 1908 i 1910 roku). Od tamtego czasu rzeczony tytuł zdobywały takie sławy jak Hashim Khan (4 zwycięstwa), Mahomoud Kerim (4), Mohibullah Khan (5), Sharif Khan (9), Mark Talbott (5), Janghir Khan (2) i Jansher Khan (3).

Do połowy lat osiemdziesiątych w Stanach grano wyłącznie twardą piłką , na korcie o szerokości 18,5 stopy. Jednak rosnąca popularność squasha na świecie wymusiła na USSRA dostosowanie się do standardów międzynarodowych – w tym zmianę piłeczki na bardziej miękką i mniej sprężystą (przedtem grano tylko w odmianę zwaną „hardball”). Wypada także przypomnieć że to właśnie w USA wynaleziono w squashu grę deblową - pierwsze mistrzostwa tego rodzaju gry odbyły się już w 1933 roku.

W początkach swego istnienia squash zdobywał świat razem z armią brytyjską. Gdziekolwiek stacjonowały oddziały Jej Królewskiej Mości – w Południowej Afryce, Indiach, Pakistanie, Egipcie, Australii, Nowej Zelandii i wielu innych krajach – tam lokalna ludność zarażała się pasją do odbijania piłeczki o ścianę. Pierwszy kort zbudowano w Australii w 1913 roku, jadnak na lokalny rozkwit tego sportu trzeba było poczekać aż do lat sześcdziesiątych. Wtedy to, ramię w ramię z gospodarczym boomem, popularność squasha sięgnęła zenitu. Wystarczy wymienić takie nazwiska jak Heather McKay, Geoff Hunt, czy Michelle i Rodney Martin, żeby zdać sobie sprawę, jak ogromny sukces, w jak stosunkowo krótkim czasie odnieśli na światowych kortach zawodnicy australijscy.

W Niemczech z kolei squash narodził się dwa razy! Najpierw kiedy w 1930 roku Dr. Ernst von Siemens (wnuk założyciela i jeden z głownych zarządzających firmy Siemens) zbudował w Berlinie pierwszy kort dla pracowników swojego przedsiębiorstwa. Niestety, dzieki wybujałym ambicjom pewnego austriackiego malarza z głupim wąsikiem, wkrótce całe Niemcy miały inne, o wiele mniej przyjemne rzeczy na głowie niż odbijanie piłeczki. Dopiero pod koniec lat siedemdziesiątych pierwsza drużyna graczy niemieckich dotarła na międzynarodowe mistrzostwa w squasha, zapoczątkowując tym samym modę dzięki której w kilka lat liczba kortów w Niemczech wzrosła do 6000 a graczy do 2 milionów.

Prawdziwym fenomenem wśród nacji grających w squasha jest Pakistan. Wszyscy zachodzą w głowę, jakim cudem kraj, w którym doliczyć można się niespełna 400 kortów, wydał na świat tylu niezwykłych zawodników. Żadna opowieść o historii tego sportu nie będzie kompletna bez omówienia dokonań “dynastii Khan”. Zaczynijmy od Hashima, który po raz pierwszy wygrał turniej British Open w 1951 roku, w wieku 35 lat. Jego “następcą” był Azam Khan. Potem nadszedł czas Mohibullaha Khana oraz innych mistrzów rodem z Pakistanu: Roshana Khana, Aftaba Jawaida, Gogiego Alauddina, Mo Yasina, Quara Zamana, Mohibullaha Khana Juniora, Hiddiego Jahana oraz dwóch, chyba najbardziej utalentowanych graczy w całej historii squasha – Jahangira i Janshera Khanów. Jahanghir, dziś prezydent World Squash Federation, dominował na kortach przez pełne 14 lat, wygrywając British Open 10 a World Open 8 razy.

Podobną potęgą jak Pakistan kiedyś jest obecnie Egipt. Wystarczy spojrzeć na czołówkę rankingu PSA, aby z powodzeniem znaleźć przedstawicieli tego państwa. Szczególnie na pierwsze 3 miejsca. Z resztą ranking PSA dobrze obrazuje, które kraje mają długą tradycję w squashu: Egipt, Anglia, Francja, Australia.

 

Źródło esquash.pl

Zobacz foto

theworldgames2017.com

Partnerzy oficjalni

Współsponsorzy Polskiej Reprezentacji Squasha

Sponsor strojów Reprezentacji Polski

Partnerzy medialni

Oficjalna piłka PFS

Partner